Kolorektal kanser, kalın bağırsak ve rektumu etkileyen, hem kadınlarda hem erkeklerde en sık görülen kanser türleri arasında yer alır. Toplumda yaygın görülmesine rağmen, düzenli tarama testleri sayesinde büyük ölçüde önlenebilen nadir kanser türlerinden biridir.

Bilimsel veriler, kolorektal kanserin çoğu zaman yavaş geliştiğini ve kanserleşme sürecinin yıllar alabileceğini göstermektedir. Bu durum, erken dönemde yapılan taramaların hastalığı ortaya çıkmadan yakalama konusunda büyük bir fırsat sunduğunu ortaya koyar.

Kolorektal Kanser Neden Sinsi İlerler?

Kolorektal kanserin en önemli özelliklerinden biri, erken evrede genellikle belirti vermemesidir. Hastalık çoğu zaman, iyi huylu poliplerin yıllar içinde kansere dönüşmesiyle gelişir.

Erken dönemde ağrı veya belirgin bir şikâyet olmayabilir.
Belirtiler ortaya çıktığında hastalık ilerlemiş olabilir.
Bu nedenle kişilerin kendini iyi hissetmesi, risk olmadığı anlamına gelmez.

Tam da bu noktada tarama testleri hayati önem taşır. Çünkü taramalar, belirti ortaya çıkmadan önce hastalığın yakalanmasını sağlar.

Kolorektal Kanser Tarama Testleri Nelerdir?

Kolorektal kanser taramasında kullanılan yöntemler, hastalığı erken evrede tespit etmeyi veya kansere dönüşme riski taşıyan polipleri saptamayı amaçlar.

1. Gaitada Gizli Kan Testi

Dışkıda gözle görülmeyen kan varlığını araştırır. Kolay uygulanabilen bu test, düzenli aralıklarla yapıldığında erken uyarı sağlayabilir.

2. Kolonoskopi

Kalın bağırsağın tamamının kamera ile incelendiği yöntemdir.

Polipler tespit edilebilir
Gerekli durumlarda aynı işlem sırasında çıkarılabilir
Bu özelliğiyle kolonoskopi, hem tanı hem de önleyici bir işlemdir.

3. Sigmoidoskopi

Kalın bağırsağın son bölümünü inceleyen bir yöntemdir. Bazı bireylerde tarama amaçlı kullanılabilir.

Bu testler sayesinde henüz kansere dönüşmemiş lezyonlar saptanarak, hastalık başlamadan önlenebilir.

Tarama Ne Zaman Başlamalı?

Tarama yaşı, bireyin risk durumuna göre değişiklik gösterebilir:

Genel popülasyonda: 4550 yaş aralığında taramaların başlaması önerilir.
Ailede kolorektal kanser öyküsü olanlarda: Taramalara daha erken yaşta başlanabilir.
Diğer risk faktörleri bulunan bireylerde: Hekim önerisiyle kişiye özel tarama planları yapılır.

Düzenli tarama programlarına katılımın, kolorektal kanserden kaynaklanan ölümleri belirgin şekilde azalttığı bilimsel olarak kanıtlanmıştır.

Belirti Varsa Beklememek Gerekir

Tarama yaşı beklenmeden, aşağıdaki belirtilerden biri varsa mutlaka bir doktora başvurulmalıdır:

Dışkıda kan görülmesi
Uzun süren kabızlık veya ishal
Dışkılama alışkanlıklarında belirgin değişiklik
Karın ağrısı veya şişkinlik
Nedensiz kilo kaybı

Bu belirtiler her zaman kanser anlamına gelmez; ancak erken değerlendirme, olası risklerin zamanında saptanmasını sağlar.

Kolorektal kanser, erken tanı ve düzenli tarama ile önlenebilen ve tedavi başarısı yüksekkanser türlerinden biridir. Belirti beklemeden tarama yaptırmak, sadece bireysel sağlık için değil, toplum sağlığı açısından da büyük önem taşır.

Unutulmamalıdır ki, tarama testleri erken tanıdan da öte, hastalığı başlamadan durdurma şansı sunar. Bu nedenle düzenli kontroller, sağlıklı bir yaşamın vazgeçilmez bir parçasıdır.